Bài giảng Ngữ văn 6 - Thực hành văn bản Chích bông ơi - Cao Duy Sơn

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn 6 - Thực hành văn bản Chích bông ơi - Cao Duy Sơn

1. CHÍCH BÔNG ƠI! (Cao Duy Sơn)
2. TRÒ CHƠI: AI HIỂU BIẾT ? Quan sát những bức tranh trên, bạn có cảm nhận như thế nào?
3. I. TÌM HIỂU CHUNG
4. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Câu hỏi Trả lời 1. Văn bản của tác giả nào? Ông sinh 1. Tác giả: năm bao nhiêu? Quê ở đâu? 2. Văn bản viết theo thể loại nào? 2. Tác phẩm: Phương thức biểu đạt chính của văn - Thể loại: bản là gì? - Phương thức biểu đạt: 3. Truyện được kể ở ngôi thứ mấy? 3. Ngôi kể: 4. Sự việc xảy ra: 4. Tìm những sự việc xảy ra trong - sự việc 1: truyện? Từ đó chia bố cục của văn - sự việc 2: bản này? - sự việc 3:
5. - Tên: Cao Duy Sơn tên khai sinh là Nguyễn Cao Sơn 1. Tác giả - Sinh năm: 1956. -Quê: Cao Bằng Tôi là Cao Duy Sơn. -Vị trí: Là nhà văn hiện đại, là cây bút trẻ của thời kì đổi Em đã tìm hiểu mới. Tác phẩm của ông mang hơi thở của cuộc sống hiện đại. được gì về tôi? -Chức vụ: Hiện ông là Tổng biên tập Tạp chí Văn hóa các dân tộc. - Tác phẩm chính: “Người lang thang”(1993), “Cực lạc” (1994), “Hoa mận đỏ”(1999), “Đàn trời” (2007), tập truyện ngắn “Những chuyện ở Lũng Cô Sầu” (1997); “Những đám mây hình người” (2002); “Ngôi nhà xưa bên suối” (Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2008), “Hoa bay cuối trời”(2008), Giải thưởng: Hai lần đoạt giải A giải thưởng của Hội Văn học Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam, giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam và giải thưởng Văn học ASEAN.
6. 2. Tác Phẩm Thể loại: Truyện ngắn Xuất xứ: Cao Bằng 3/1999; trích Tuyển tập truyện viết về thiếu nhi dân tộc và miền núi. PTBĐ: Tự sự + Miêu tả + Biểu cảm Ngôi kể: Ngôi thứ ba Nhân vật chính: Dế Vân và Ò Khìn Bố cục: 3 phần. + Phần 1 (Từ đầu đến Dế Vân bối rối): Sự việc gặp chú chim nhỏ. + Phần 2 (Tiếp đến run rẩy trong lòng): Dế Vân hồi tưởng lại chuyện trong quá khứ. + Phần 3 (Còn lại): Dế Vần và Ò Khìa cứu và thả chú chim lên trời.
7. II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
8. 1. Khi phát hiện chim chích bông
9. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 Câu hỏi Trả lời (A)? Truyện viết về ai? Về việc gì? NHÓM 1 a. Chim chích bông 1. Hình ảnh chim chích bông:............... 1. Tìm những chi tiết miêu tả chú chim chích bông? - Hình dáng: - lông cánh: - mỏ, ngực: - đôi chân: ? Em có nhận xét gì về hình ảnh chim chích bông? - tiếng kêu 2. Chú chim chích bông đang ở trong hoàn cảnh nào? => Nhận xét: ? Nhận xét về hoàn cảnh của chim chích bông 2. Hoàn cảnh của chim chích bông:.................. 3. Hình ảnh chú chim chích bông gợi cho em điều gi? => Nhận xét: 3. Biểu tượng của chim chích bông:........... NHÓM 2 1. Nhân vật Ò Khìn:........... b. Nhân vật Ò Khìn - Giới tính: 1. Tìm những chi tiết giới thiệu về nhân vật Ò Khìn? - Độ tuổi: - Hành động: ? Nhận xét về cậu bé Ò Khìn? - Mong muốn: => Nhận xét:......... NHÓM 3 1. Nhân vật Dế Vần: c. Nhân vật Dế Vần - Quan hệ như thế nào với Ò Khìn:.... 1. Giới thiệu về nhân vật Dế Vần? - Hành động:.......... - Giọng điệu:................ - Cảm xúc:.................. ? Theo em Dế Vần là người như thế nào? => Nhận xét: .......
10. 1. Khi phát hiện chim chích bông Câu hỏi Trả lời (A)? Truyện viết về ai? A. Truyện kể về: .. một lần cậu bé nhờ bố giúp đỡ một chú chim chích Về việc gì? bông mắc kẹt khiến Dế Vần - người bố nhớ lại kỉ niệm xưa vô tình a. Chim chích bông bắt chú chim chích bông con xa mẹ phải chết. 1. Tìm những chi tiết miêu tả chú chim chích bông? 1. Hình ảnh chim chích bông - Hình dáng: ....... bé xíu ? Em có nhận xét gì về hình - lông cánh: .........màu nâu đỏ ảnh chim chích bông? - mỏ, ngực: ..............vàng sẫm 2. Chú chim chích bông - đôi chân: .tí tẹo với những chiếc móng hồng đang ở trong hoàn cảnh - tiếng kêu: .....................hoảng hốt nào? => Nhận xét: - Chim chích bông là chú chim rất đẹp, còn non nớt, ? Nhận xét về hoàn cảnh hồn nhiên, mỏng manh, yếu đuối. của chim chích bông 2. Hoàn cảnh của chim chích bông :............................... đang tập bay, bị mắc kẹt, có nguy 3. Hình ảnh chú chim chích cơ bị con người bắt. bông gợi cho em điều gi? Þ Nhận xét: ..Tội nghiệp, đáng thương 3. Biểu tượng của chim chích bông: gợi .............................liên tưởng đến con người khi còn nhỏ hoặc những người yếu đuối, bất hạnh → Mầm non cần được nâng niu, châm sóc, che chở và giáo dục.
11. 1. Khi phát hiện chim chích bông Câu hỏi Trả lời NHÓM 2 b. Nhân vật Ò Khìn 1. Tìm những chi tiết giới thiệu 1. Nhân vật Ò Khìn:........... về nhân vật Ò Khìn? - Giới tính: nam - Độ tuổi: mới tám tuổi - Hành động: phát hiện ra chim chích bông, chạy lon ton quanh sân, miệng ríu rít gọi bố - Mong muốn: bắt chim chích bông để chơi ? Nhận xét về cậu bé Ò Khìn? => Nhận xét:......... Ò Khìn là chú bé hồn nhiên, tinh nghịch, đáng yêu. Nó đang tìm hiểu và khám phá thế giới.
12. 1. Khi phát hiện chim chích bông Câu hỏi Trả lời c. Nhân vật Dế Vần 1. Giới thiệu về nhân vật 1. Nhân vật Dế Vần: Dế Vần? - Quan hệ như thế nào với Ò Khìn:....là pa của Ò Khìn - Hành động:..........ôm Ò Khìn vào lòng - Giọng điệu:................trìu mến - Cảm xúc:..................bối rối, nhớ về kỉ niệm tuổi thơ của mình ? Theo em Dế Vần là => Nhận xét: .......Dế Vần là người cha yêu thương con và giàu cảm xúc. người như thế nào?
13. 2. Dế Vân hồi tưởng lại chuyện trong quá khứ
14. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 Câu hỏi Trả lời 1. Kỉ niệm cũ của Dế Vần là kỉ niệm gì? Điều gì đã khiến Dế Vần 1. Kỉ niệm của Dế Vần:.......... nhớ lại kỉ niệm đó? Điều đã khiến Dế Vần nhớ lại kỉ niệm đó............. 2. Trong quá khứ, khi bắt gặp chích bông, Dế Vần đã:. 2. Trong quá khứ, khi bắt gặp chim chích bông, Dế Vần đã làm gì? - Hành động: ........... Cảm xúc của Dế Vần lúc đó như thế nào? - Cảm xúc: .......... 3. Pa của Dế Vần đã: 3. Pa của Dế Vần đã làm gì khi con mình bắt chích bông và thái độ - Hành động: của ông như thế nào khi con mình quyết đem chích bông về nuôi mà - Lời nói: không trả lại tổ? - Thái độ: 4. Chích bông mẹ có hành động gì? Hành động đó của chích bông 4. Chích bông mẹ: mẹ gợi cho em điều gì? - Hành động: - Suy nghĩ của em về hành động đó:........... 5. Dế Vần có thái độ, hành động và cảm xúc như thế nào khi thấy 5. Dế Vần khi thấy chích bông mẹ tìm con và chích bông con đã chết: chích bông mẹ tìm con và chích bông đã chết? - Hành động: - Thái độ: - Cảm xúc: 6. Từ việc làm của Dế Vần, em có nhận xét gì về nhân vật này? 6. Nhận xét nhân vật Dế Vần: Nhân vật đã được tác giả xây dựng tập trung ở tâm trạng. Diễn biến =>Diễn biến tâm trạng của Dế Vần tâm trạng của Dế Vần như thế nào? Khi bắt gặp chích bông:.....-> Khi bắt được chích bông:........ -> Khi thấy 7. Kết thúc câu chuyện của Dế Vần trong quá khứ, em liên tưởng chích bông mẹ tìm con và chích bông con chết:...... đến câu chuyện của nhân vật nào, trong tác phẩm nào mà em đã 7. Liên hệ, bài học:........ được học. Từ đó, em rút ra bài học gì cho mình?
15. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 Câu hỏi Trả lời 1. Kỉ niệm cũ của Dế Vần là kỉ niệm gì? Điều 1. Kỉ niệm của Dế Vần:.......... Kỉ niệm bắt và làm chết chim chích bông. gì đã khiến Dế Vần nhớ lại kỉ niệm đó? Điều đã khiến Dế Vần nhớ lại kỉ niệm đó............. tiếng kêu của chích bông. 2. Trong quá khứ, khi bắt gặp chim chích 2. Trong quá khứ, khi bắt gặp chích bông, Dế Vần đã:. bông, Dế Vần đã làm gì? Cảm xúc của Dế Vần - Hành động: ........... nín thở, kiễng chân lên ngó, thò tay nhấc sinh linh đỏ hỏn ra khỏi tổ. lúc đó như thế nào? - Cảm xúc: ..........hồi hộp, vui sướng 3. Pa của Dế Vần đã làm gì khi con mình bắt 3. Pa của Dế Vần đã: chích bông và thái độ của ông như thế nào khi - Hành động: .đưa tay ấp nhẹ lên tay con con mình quyết đem chích bông về nuôi mà - Lời nói: nó còn non quá! Pa muốn con đặt nó lại tổ Này con ! -> dịu dàng, trìu mến không trả lại tổ? - Thái độ: .ánh mắt thoáng buồn, nét mặt lặng buồn. 4. Chích bông mẹ có hành động gì? Hành 4. Chích bông mẹ: động đó của chích bông mẹ gợi cho em điều - Hành động:bay tìm con, tiếng kêu thảm thương gì? - Suy nghĩ của em về hành động đó:........... Tình yêu thương con của cha mẹ. Chim mẹ cũng 5. Dế Vần có thái độ, hành động và cảm xúc như bố và ông nội của Ò Khìn đều là những người trưởng thành, có tấm lòng yêu như thế nào khi thấy chích bông mẹ tìm con thương, có những trải nghiệm và bài học, giáo dục và hướng dẫn lớp sau phát triển. và chích bông đã chết? 5. Dế Vần khi thấy chích bông mẹ tìm con và chích bông con đã chết: 6. Từ việc làm của Dế Vần, em có nhận xét gì - Hành động: rân rấn nước mắt, giọng nghẹn ngào, tay run run, bật khóc nức nở về nhân vật này? Nhân vật đã được tác giả - Thái độ:. lo lắng, ân hận xây dựng tập trung ở tâm trạng. Diễn biến - Cảm xúc: Buồn bã, sợ hãi, day dứt, tâm trạng của Dế Vần như thế nào? 6. Nhận xét nhân vật Dế Vần: hồi hộp 7. Kết thúc câu chuyện của Dế Vần trong quá =>Diễn biến tâm trạng của Dế Vần: Khi bắt gặp chích bông:.....................-> Khi bắt được khứ, em liên tưởng đến câu chuyện của nhân chích bông:........ vui sướng -> Khi thấy chích bông mẹ tìm con và chích bông con chết:......ân hận. vật nào, trong tác phẩm nào mà em đã được 7. Liên hệ, bài học:........ học. Từ đó, em rút ra bài học gì cho mình?
16. 3. Dế Vân và Ò Khìa cứu và thả chú chim về trời
17. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4 Câu hỏi Trả lời 1. Hai cha con Ò Khìa đã có quyết định và 1. Hành động của 2 cha con Ò Khìn hành động như thế nào với chim chích bông? - Hành động của Ò Khìn: 2. Khi thực hiện hành động đó 2 cha con có cảm xúc như thế nào? - Cảm xúc: 3. Thực chất trong văn bản Chích bông ơi! có mấy câu chuyện? - Hành động của Dế Vân: 4. Chỉ ra điểm giống nhau giữa hai câu chuyện trong văn bản này: a) Chuyện của người cha trong quá khứ - Cảm xúc: 3. Trong truyện Chích bông ơi! có ...... Câu chuyện. b) Chuyện hiện tại của hai cha con Ò Khìn 4. Điểm giống nhau giữa hai câu chuyện Từ đó em hiểu cách viết "truyện trong truyện" ở đây thế nào? 5. Vì sao ở đầu truyện, Ò Khìn muốn pa bắt con chích nông để chơi nhưng đến cuối truyện 5. Ò Khìn tha chim chích bông vì: lại thả để chim bay vút lên trời với lời thì thầm: "bay đi, bay về với mẹ mày đi". 6. Theo em Dế Vần là người như thế nào? 6. Dế Vần là người:.............
18. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4 Câu hỏi Trả lời 1. Hai cha con Ò Khìa đã có quyết định và 1. Hành động của 2 cha con Ò Khìn hành động như thế nào với chim chích bông? - Hành động của Ò Khìn: năn nỉ ba cứu chích bông, xòe bàn tay, chum môi 2. Khi thực hiện hành động đó 2 cha con có thổi nhẹ và khẽ thì thầm: .; nhìn theo, đưa bàn tay vẫy vẫy tạm biệt. cảm xúc như thế nào? - Cảm xúc: xúc động khi nghe câu chuyện của ba, vui sướng khi cứu được 3. Thực chất trong văn bản Chích bông ơi! có chích bông mấy câu chuyện? - Hành động của Dế Vân: khẽ gật đầu nhận lỗi; bước gần đến bụi gai, lựa tay 4. Chỉ ra điểm giống nhau giữa hai câu chuyện gỡ con chim ra khỏi đám gai, nhìn vào con, nở một nụ cười, nhìn chích trong văn bản này: bông bay. a) Chuyện của người cha trong quá khứ - Cảm xúc: hồi hộp, hạnh phúc và thanh thản tâm hồn. 3. Trong truyện Chích bông ơi! có ...... Câu chuyện.2 b) Chuyện hiện tại của hai cha con Ò Khìn 4. Điểm giống nhau giữa hai câu chuyện Từ đó em hiểu cách viết "truyện trong - Điểm giống nhau ở chỗ cả Ò Khìn và Dế Vằn đều là những cậu bé tinh truyện" ở đây thế nào? nghịch, muốn giữ lấy chim chích bông nhỏ để nuôi. 5. Vì sao ở đầu truyện, Ò Khìn muốn pa bắt - Cách viết "truyện trong truyện" là lồng ghép một câu chuyện độc lập (có con chích nông để chơi nhưng đến cuối truyện liên quan hoặc không về mặt nội dung) vào một câu chuyện chính. 5. Ò Khìn tha chim chích bông vì: lại thả để chim bay vút lên trời với lời thì Vì Ò Khìn sau khi nghe được câu chuyện thầm: "bay đi, bay về với mẹ mày đi". pa kể và hiểu được nỗi day dứt trong lòng pa, cậu bé hiền lành đã rút được bài học cho mình và thả để chim bay vút lên trời với lời thì thầm: "bay đi, bay về 6. Theo em Dế Vần là người như thế nào? với mẹ mày đi". 6. Dế Vần là người:............. Dế Vần là một cậu bé hiền lành, biết nhận lỗi sai và luôn ân hận về những hành vi sai lầm của mình.
19. III. TỔNG KẾT