Kế hoạch bài dạy Vật lí 7 - Chủ đề: Mạch điện

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài dạy Vật lí 7 - Chủ đề: Mạch điện

1. CHỦ ĐỀ MẠCH ĐIỆN ( NỘI DUNG CHỦ ĐỀ : SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN – CHIỀU DÒNG ĐIỆN TRONG SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN – THIẾT KẾ MẠCH ĐIỆN – LẮP MẠCH ĐIỆN) I. Mục tiêu 1. Kiến thức : - Hiểu được khái niệm sơ đồ điện, sơ đồ nguyên lý, sơ đồ lắp đặt mạch điện. - Biết được chiều dòng điện chạy trong sơ đồ mạch điện - Hiểu và biết được các bước thiết kế mạch điện - Trình bày được quy trình lắp mạch điện. 2. Kỹ năng : - Đọc được một số sơ đồ mạch điện cơ bản của mạng điện trong nhà - Vẽ đúng sơ đồ của mạch điện thực tế - Biểu diễn đúng bằng mũi tên chiều dòng điện chạy trong sơ đồ mạch điện cũng như chỉ đúng chiều dòng điện chạy trong mạch điện thực - Thiết kế được một số mạch điện chiếu sáng đơn giản - Lắp đúng một mạch điện loại đơn giản theo sơ đồ đã cho hoặc theo thiết kế. 3. Thái độ : - Làm việc nghiêm túc, khoa học và yêu thích công việc. - Đảm bảo an toan lao động, an toàn điện. - Có ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường. II. Chuẩn bị của thầy và trò Nhóm HS : 1 pin, 1 bóng đèn, 1 công tắc, 5 dây dẫn, 1 đèn pin ống tròn . GV: - Tranh phóng to bảng ký hiệu của một số bộ phận mạch điện , - Sơ đồ nguyên lý, sơ đồ lắp đặt một số mạch điện. - Số thiết bị điện : công tắc, cầu chì, ổ cắm . III. Tổ chức lớp 1. Kiểm tra sĩ số 2 . Các hình thức tổ chức dạy học : HS hoạt đông nhóm , cá nhân . Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức HĐ1: Kiểm tra bài cũ - Tổ chức tình huống học tập 1.Kiểm tra GV? 1. Dòng điện là gì ? Nêu bản chất dòng 1/Dòng điện là dòng các điện tích điện trong kim loại ? dịch chuyển có hướng . Bản chất 2. Hãy mắc mạch điện như hình 19.3 dòng điện trong kim loại là dòng các SGK êlectrôn dịch chuyển có hướng . Hai HS lên bảng trả lời , HS dưới lớp lắng nghe và nhận xét . 2. Tổ chức tình huống học tập . GV: Với những mạch điện phức tạp như mạch điện trong gia đình, mạch điện trong xe máy, ôtô ... Các thợ điện căn cứ 1
2. Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức vào đâu để có thể mắc đúng yêu cầu . GV : Treo sơ đồ mạch điện của xe máy . Trong sơ đồ mạch điện người ta đã sử dụng 1 số ký hiệu để biểu diễn các bộ phận của mạch . HĐ1: Tìm hiểu sơ đồ điện I.Sơ đồ mạch điện . 1. Ký hiệu của một số bộ phận Hoạt động 1a : Tìm hiểu một số kí mạch điện. hiệu quy ước trong sơ đồ điện GV: bảng 55.1( SGK - CN8) ký hiệu một số bộ phận của mạch điện . Giới thiệu các ký hiệu . 2. Sơ đồ mạch điện. HS : Nghe và quan sát . Hoạt động 1b : Tìm hiểu sơ đồ điện GV: Yêu cầu HS sử dụng ký hiệu vẽ sơ đồ mạch điện hình 19.3( SGK – VL7) HS: Làm việc cá nhân vẽ sơ đồ mạch điện hình 19.3 ( 1 HS lên bảng vẽ ) GV: Yêu cầu HS vẽ lại một sơ đồ khác cho mạch điện hình 19.3( SGK – VL7) với vị trí các bộ phận trong sơ đồ được thay đổi khác đi . Sơ đồ điện là hình biểu diễn quy ước của một mạch điện, mạng điện Vậy sơ đồ điện là gì ? hoặc cả hệ thống điện 3. Phân loại sơ đồ điện Hoạt động 1c :Phân loại sơ đồ điện Sơ đồ điện thường có mấy loại ? Gồm hai loại : sơ đồ nguyên lý và Gv : kết luận sơ đồ lắp đặt. Thế nào là mối quan hệ điện của các a)Sơ đồ nguyên lí Sơ đồ nguyên lí còn gọi sơ đồ phần tử của mạch điện. nguyên tắc, là sơ đồ chỉ nói lên mối GV :kết luận liên hệ điện mà không thể hiện vị trí sắp xếp, cách lắp ráp, ... của các Thế nào là sơ đồ nguyên lý ? phần tử của mạch điện. Sơ đồ nguyên lý dùng để làm gì ? Sơ đồ nguyên lí được dùng để nghiên cứu nguyên lí hoạt động của mạch điện và các thiết bị điện - Để 2
3. Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức kiểm tra. b)Sơ đồ lắp đặt : Thế nào là sơ đồ lắp đặt ? Sơ đồ lắp đặt còn gọi sơ đồ lắp sơ đồ lắp đặt dùng để làm gì dựng, sơ đồ lắp ráp, ... . Là sơ đồ biểu thị vị trí lắp đặt, cách lắp ráp Gv : kết luận giữa các phần tử của mạch điện. Sơ đồ lắp đặt được sử dụng khi dự trù vật liệu, lắp đặt, sửa chữa mạch điện Gv : Yêu cầu học sinh phân tích và chỉ và các thiết bị điện. ra các sơ đồ trong hình 55.4 HS : Thảo luận – phân tích – trả lời. II. Chiều dòng điện . HĐ2 : Xác định và biểu diễn chiều dòng điện qui ước. - Qui ước về chiều dòng điện : GV : Yêu cầu HS đọc thông báo mục II Chiều dòng điện là chiều từ cực ( SGK – VL7). dương( dây pha) qua dây dẫn và GV: Nêu qui ước chiều dòng điện các dụng cụ điện tới cực âm( dây HS: Đọc mục II và trả lời câu hỏi . trung hoa) của nguồn điện . GV: Giới thiệu cách dùng mũi tên biểu diễn chiều dòng điện trên sơ đồ mạch điện. GV: Treo hình 20.4 ( SGK – VL7). C4: Chiều dòng điện theo qui ước So sánh chiều qui ước của dòng điện với ngược chiều với chiều chuyển động chiều dịch chuyển có hướng của các của các êlectrôn tự do trong dây dẫn êlectrôn tự do trong dây dẫn kim loại ? kim loại . HS: Trả lời C4 . GV: Yêu cầu HS dùng mũi tên biểu diễn chiều dòng điện trong các sơ đồ mạch điện hình 2 HS: 1 HS lên bảng . HS dưới lớp cùng làm và nhận xét bài làm của bạn . HS: Trả lời C6a GV: Yêu cầu HS vẽ sơ đồ mạch điện của đèn pin ? Dùng mũi tên biểu diễn chiều dòng điện chạy trong mạch điện này ? III. Thiết kế mạch điện. HĐ3 : Thiết kế mạch điện. 1. Thiết kế mạch điện là gì? Hoạt động3a: Thiết kế mạch điện là Thiết kế mạch điện là công việc cần gì? làm trước khi lắp đặt mạch điện, Theo em thiết kế mạch điện là gì? HS : Thảo luận trả lời 3
4. Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức Gv: Kết luận Thiết kế mạch điện gồm những nội dung gồm những nội dung sau: nào? - Xác định nhu cầu sử dụng mạch điện. Gv : kết luận - Đưa ra các phương án mạch điện (sơ đồ nguyên lý) và lựa chọn những phương án thích hợp. - Xác định những phần tử cần thiết để lắp đặt mạch điện. - Lắp thử và kiểm tra mạch điện có làm việc theo đúng yêu cầu cần thiết kế hay không?... 2.Trình tự thiết kế mạch điện Qua 4 bước Hoạt động 3b: Trình tự thiết kế - Bửụực 1: xaực ủũnh maùch ủieọn Thiết kế mạch điện qua mấy bước? duứng ủeồ laứm gỡ? (xaực ủũnh Đó là những bước nào? nhu caàu sửỷ duùng maùch ủieọn). - Bửụực 2: ủửa ra caực phửụng aựn HS : có thể trả lời thieỏt keỏ vaứ lửùa choùn moọt B1: Xác định mạch điện dùng để làm gì? phửụng aựn thớch hụùp. - Bửụực 3: Choùn thieỏt bũ vaứ ủoà B2: Đưa ra các phương án thiết kế và lựa duứng ủieọn theo thieỏt keỏ chon phương án thiết kế thích hợp - Bửụực 4: Laộp thửỷ vaứ kieồm tra B3 : Xác định, lựa chọn thiét bị và đồ maùch ủieọn theo muùc ủớch thieỏt dùng điện theo thiết kế ke B4: Lắp thử và kiểm tra mạch điện theo IV. Lắp đặt mạch điện mục đích thiết kế + Đo vạch dẫn các vị trí lắp thiết bị HĐ4 : Lắp mạch điện trên bảng điện. GV lưu ý một số vấn đề khi lắp đặt mạch + Lắp dõy vào cỏc thiết bị (cầu dao, điện: cụng tắc). + Thể hiện rừ cỏch đi dây dẫn điện, các + Đi dây trên bảng điện. điểm nối dây dẫn điện. + Kiểm tra mạch điện khi chưa nối + Vị trí lắp đặt cầu chỡ, cụng tắc, búng nguồn xem có lắp đúng theo sơ đồ đèn. lắp đặt không? - Dự trự thiết bị, dụng cụ và vật liệu vào + Nối nguồn, vận hành thử mạch bỏo cỏo thực hành. điện xem làm việc đúng theo yêu - Lắp mạch điện. cầu thiết kế không? - Hướng dẫn HS lắp mạch điện theo các + Tỡm nguyờn nhõn và sửa chữa bước cụ thể: lại. Kết luận 4
5. Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức - Kiểm tra mạch điện có làm việc theo Bước 1: Vạch dấu mục đích thiết kế không? Bước 2: Khoan lỗ bảng điện. Bước 3: Nối dây thiết bị điện của bảng điện. Bước 4: Lắp thiết bị điện vào bảng điện. Bước 5: Kiểm tra. HĐ5: Vận dụng – củng cố GV: Treo hình 21.2( SGK – VL7). yêu cầu các nhóm tìm hiểu cấu tạo và hoạt động của chiếc đèn pin dạng ống tròn thường dùng . HS: Hoạt động nhóm tìm hiểu cấu tạo và hoạt động của của chiếc đèn pin dạng ống tròn . GV? Nguồn điện của đèn gồm mấy chiếc pin ? Ký hiệu nào trong bảng trên tương ứng với nguồn điện này ? Thông thường cực dương của nguồn lắp về phía đầu hay phía cuối của đèn ? HS: Trả lời C6a GV: Yêu cầu HS vẽ sơ đồ mạch điện của đèn pin ? Dùng mũi tên biểu diễn chiều dòng điện chạy trong mạch điện này ? GV : Yêu cầu học sinh thiết kế và Lắp hai mạch điện chiếu sáng đơn giản với giợ ý : mạch điện gồm hai cầu chì, 2 công tắc hai cực điều khiển 2 đèn. Mạch điện : 1 cầu chì, 1 công tắc ba cực điều khiển lần lượt 2 đèn. 5